İkinci Dünya Harbi sonrasında İran’a Sovyet işgali sürüyordu. 1942 ittifak anlaşmasına göre, savaşın sonra ermesiyle birlikte, altı ay içinde İran’dan çekilmesi gerekiyordu ama çekilmemiş, üstüne de İran’ın toprak bütünlüğü yok sayarak, biri özerk(Azerbaycan), diğeri bağımsız( Mahabad) iki devlet kurmuştu.

PETROL KARŞILIĞI İŞGALE SON

İran meseleyi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne taşıdı. Ekim 1945’te kurulmuş olan Birleşmiş Milletler, böylesi karmaşık bir sorunun altına girmeyi kabul etmeyince, İran yalnız kaldı.

 Sovyet Yönetimi’yle doğrudan görüşmeler yoluyla bu meseleyi halletmeye karar veren İran, gizli kalması koşuluyla, 4 Nisan 1946’da, Sovyet Rusya ile bir anlaşma yaptı; Sovyetler İran’dan askerini çekecek, buna karşılık İran petrolleri müşterek işletilecek, %51 hissesi de Sovyetlere verilecekti. Anlaşma imzalandı; 1946 Mayısında, Sovyet askeri işgale son verip İran’dan tamamen çekildi.

STALİN’İN KURDUĞU ÖZERK AZERBAYCAN CUMHURİYETİ YIKILIYOR

Sovyet işgali sona ermişti; Şah Rıza Pehlevi’nin ordularını hem Mahabad’a hem de Azerbaycan’a karşı harekete geçirmemesi için artık bir neden kalmamıştı. Kasım 1946’da, İran ordusu ülkede hükümet otoritesinin tesis edileceğini bildirerek önce Azerbaycan üzerine yürüyüşe geçti.
13 Aralık 1946’da, Azerbaycan Cumhuriyeti yıkıldı.

MAHABAD YIKILIYOR

13 Aralık’ta, İran ordusundan General Humayuni ile Kadı Muhammed arasında görüşmeler başlatıldı. Molla Mustafa İran ordusuyla çatışırken, Kadı Muhammed ise Mahabad’ın kansız bir şekilde teslimi konusunda İran’la anlaşıyordu. Bu haberi alan Molla Mustafa Kadı Muhammed’e gitmiş, önce selam vermiş, sonra tepkisini açığa vurmuştu ama yapacak bir şey kalmamıştı.
17 Aralık 1946’da, Azerbaycan’dan dört gün sonra Mahabad Kürt Cumhuriyeti de yıkıldı(11).

ŞEYH AHMED BARZANİ TESLİM OLUYOR

Mart 1947 ayı boyunca İran ordusu ile çatışmalar sürmüştü. Nihayetinde direnemeyeceğini anlayan Barzaniler, Irak’a geri dönmeye karar verdiler.
10 Nisan 1947’de, Şeyh Ahmed ve Barzani aileleri Irak’a geçti; teslim oldular, Erbil hapishanesine gönderildiler . Şeyh Ahmed, 1958 Temmuz askeri darbesine kadar hapiste kalacaktır.

MOLLA MUSTAFA BARZANİ RUSLARA SIĞINIYOR

Molla Mustafa ise 560 silahlı peşmergesiyle Ruslara sığınmaya karar vermişti. 18 Haziran 1947’de, yaklaşık yirmi gün süren bir yolculuktan sonra Aras Nehri’ni gereçerek Ruslara iltica etti.

'MOLLA MUSTAFA BARZANİ RUS GENERALİ Mİ'

Bakmadan Geçme!

KAPAT
'BU ÖRGÜTE NEDEN DOKUNULAMIYOR'